1) Nöbetlerim adetler yüzünden olabilir mi?

Hayır. Adet dönemi, nöbete sebep olmaz. Ama bazen nöbetler, adet döneminde sıklaşıp kötüleşebilir.

Bazı kadınların nöbetlerini, yalnızca veya çoğunlukla adet dönemlerinden önce geçirdikleri görülür. Buna "katamenyal epilepsi" adı verilir. Şayet nöbetlerinizin, istikrarlı biçimde adet döneminizde oluştuğunu düşünüyorsanız, bu durumu mutlaka doktorunuzla paylaşın.

"Katamenyal epilepsi" sahibi pek çok kadının, adet döneminde yumurtalıkları yumurta üretmez. Diğerlerinin ise normal bir döngüsü vardır. Böyle bir durumda doktorunuz yumurtalığı güçlendirici, döngünüzü düzene sokucu ilaçlar tavsiye edebilir. Bu, nöbetlerinizi kontrol altına almaya yardımcı olur, ancak tek başına antiepileptik ilaçlarınızın yerini tutmaz.

2)  Eğer gebe kalırsam, daha çok nöbet geçirir miyim?

Çoğu kadın nöbetlerinde hiçbir değişiklik yaşamaz. Epilepsili hamile kadınların üçte biri ise gebeliği döneminde daha sık nöbet geçirir.

Gebelikte nöbeti artıran nedenler:
Gebelik öncesi nöbetlerin yeterince kontrol altına alınmamış olması
ilaçların önerilen biçimde alınmaması
Uyku bozukluğu
Gebelik nedeniyle antiepileptik ilaçların metabolizmasının değişmesi

Gebelikte nöbetlerin kontrolünü sağlamak için dikkat edilmesi gereken önemli noktalar bulunmaktadır.

En önemlisi, gebe kalmadan önce nöbetlerinizin kontrol altına alınmasıdır. Bu nedenle gebeliğiniz öncesinde, esnasında ve sonrasında antiepileptik ilaçlarınızı düzenli kullanmalısınız.

Düzenli uyku uyumak nöbetler açısından çok önemli bir faktördür. Bu, gebeyken ve özellikle evde küçük bir çocuk varken oldukça zordur. Eğer uyku bozukluğu geçmişte nöbetlerinizi artırdıysa, gebeliğiniz sırasında daha çok dikkat etmeniz gerekmektedir.

Nöbet geçirmenize neden olan diğer faktörleri de belirlemek önemlidir. Örneğin, duygusal stres, yorgunluk ya da alkollü içecekler. Gebe kaldığınızda, nöbetlere yol açabilecek bu ve diğer tüm etkenleri ortadan kaldırmak için özel bir gayret göstermelisiniz.

Gebelik her kadının metabolizmasını değiştirir. Epilepsi hastası bir kadında gebelik sırasında antiepileptik ilaçların etkisi de bu nedenle değişecektir.

Epilepsi ilaçlarının etkinliği, gebelik boyunca azalır, doğum anına gelene kadar en düşük seviyeye iner. Kan proteinine bağlanmış ilaç oranı azalır. Bu proteinlere bağlanmayan ilaç oranı artabilir. Doktorunuz eğer gerekli görürse, kan seviyenizi düzenli olarak ölçecek, antiepileptik ilaç dozunu gebeliğiniz ilerledikçe artıracaktır.

Nöbet zamanlarınızı ve aldığınız antiepileptik ilaçları kaydetmeniz, hem sizin hem de doktorunuz için yararlı olacaktır. Tüm bu kayıtlar, ilaçlarınızı düzenli almanızda ve doktorunuzun kandaki ilaç seviyenizle ilgili karar vermesinde önemli rol oynayacaktır.

3) Eğer hamileyken nöbet geçirirsem, bu durum bebeğe zarar verir mi?

Her ne kadar nöbet bebeğe zarar verebilecek olsa da pek çok epilepsi hastası kadın, sağlıklı bebekler dünyaya getirir.

Öte yandan az rastlanan bir durum olsa da jeneralize tonik klonik (grand mal) nöbetler düşük riski doğurabilir. Son aylarda yaşanan yaygın tonik klonik nöbetler, bebeğe zarar verebilir. Eğer nöbet, doğum esnasında olursa, fetüsün kalp atışı hızlanır ve sıkıntı yaşar. Gebelik esnasında yaşanan yaygın tonik klonik (grand mal) nöbetler doğumsal bozukluklarla pek ilişkili değildir.

Tüm bu nedenlerden ötürü, gebelik sırasında nöbet sayınızı azaltmak son derece önemlidir. Doktorunuzla sürekli temas halinde olun ve antiepileptik ilaçlarınızı önerilen şekilde almayı ihmal etmeyin. Ayrıca nöbetlerinizi artırabilecek etkenlerden kaçının. Nöroloğunuzu, tüm nöbetlerinizden haberdar edin.

Yine de, gebeliğiniz esnasında nöbet geçirirseniz panik yapmayın. Hamileliğinde nöbet geçirmiş ama sağlıklı bebeklere sahip olmuş pek çok epilepsili anne olduğunu unutmayın.

4) Doğum sırasında nöbet geçirme olasılığım yüksek mi? Bu durum zararlı mıdır?

Doğum sırasında nöbet seyrek yaşanır. Doğum sırasında yaşanan nöbet genellikle tehlikeli değildir ama doğumunuzu zorlaştırabilir. Doğumda, annenin nefes alıp verme sıklığı artar. Hızlı nefes alıp verme (hiperventilasyon), ağrı ve doğum endişesi ile birleşerek nöbete nadiren yol açabilir. Eğer doğum sırasında nöbet gelirse, kadın doğum doktorunuz bu duruma karşı hazırlıklı olacaktır. Damar yolu tedavisi ile nöbet durdurulabilir. Nöbet uzarsa, doktorunuz, bebeği korumak adına sezeryan kararı alabilir.

Hem öncesinde hem de doğum anına kadar antiepileptik ilaç tedavinizi önerilen şekilde uygulamak ilaç seviyenizi korumada önemlidir.

Bazen doğum sırasında yaşanan nöbetler, epilepsiden değil gebeliğin kendisinden kaynaklanmaktadır. Bu durum "eklampsi" ve nöbete yol açan durumlar, "preeklampsi" olarak adlandırılır. Kadın doğum doktorunuz, bu durumları izleye­cektir.

5) Bebeği kucaklarken nöbet geçirirsem ne yapacağım?

Yeni bebeğinizi kucağınızda tutarken, nöbet geçirmeyeceğiniz garanti edilemez. Ama nöbet geldiğinde bebeği korumak için, her zaman bir planınızın olması lazımdır. Eğer nöbet geçirmeden nöbete dair belirti oluşursa, nöbet geldiğinde bebeği koyabilmeniz için her odanızda güvenli bir alan oluşturmanız gerekir.

Bazı kadınlar nöbet öncesi acil uyarı hissetmezler ama saatler öncesinden bir tuhaflık sezerler. Eğer siz de böyle hissedi­yorsanız, bu his oluştuktan sonra ailenizden ya da yakınla­rınızdan birinin gün boyunca sizinle kalmasını talep edebilirsiniz.

Bu hisleri yaşasanız da yaşamasanız da bebeğiniz ile baş başayken oluşabilecek potansiyel riskleri en aza indirebilmek için şu önerileri uygulayabilirsiniz.

Bebeğinizi giydirirken veya altını değiştirirken masa gibi yüksek mekanlardan kaçının, yerde giydirmeyi veya değiş­tirmeyi deneyin.

Bebeği asla tek başınıza yıkamayın. Birinin size yardımcı olmasını isteyin.

Bebeğinizi bebek koltuğuna oturttuğunuzda yanında olsanız bile emniyet kemerinin takılı olduğundan emin olun.

Eğer nöbetlerinizde düşmüyorsanız, grand mal bir nöbet tipine sahip değilseniz; yürürken, ayaktayken ve bebeği taşıyorken ana kucağı kullanmayı deneyebilirsiniz.

Bebeğinizi beslerken, bebek koltuğu kullanabilirsiniz

Yemek, ütü yaparken veya sıcak içecekler taşırken bebeğinizi kucağınıza almayın.

ilaçlarınızı, doktorunuzun önerdiği biçimde almanız, bebeğinizi taşırken geçirebileceğiniz nöbet risklerini azaltır, iyi uyumanız da son derece önem taşır. Bebeğiniz uyuduğunda uyumaya çalışın ancak, bir çocuğunuz daha varsa ve bir yardımcınız yoksa bu hiç kolay olmayacaktır. Bebeğinizi ilk eve getirdiğinizde, size yardımcı olabilecek yakınlarınız ile iş bölümü yapmanız yeterli derecede dinlenebilmeniz açısından faydalı olacaktır.

Aile üyeleri geceleri dönüşümlü olarak bebeği beslemenize yardımcı olabilirler. Meme veren bazı anneler, geceleri diğer aile üyelerinin verebilmesi için sütlerini biberona aktarıp buzdolabında saklarlar.

Nöbetlerin loğusalık döneminde ortaya çıkma olasılığı yüksektir. Gebelik süreci ve doğum vücudunuzu yormuştur. Dinlenmek için vakit bulmak zordur. Heyecanlı ve endişeli olabilirsiniz. Hormonlarınız değişmektedir. Bunlar strese girmenize ve uyku düzeninizin bozulmasına sebep olabilir.

Bu dönemde, nörologunuz nöbet geçirmemeniz için, anti-epileptik ilaç düzeyinizin sizi koruyacak düzeyde olup olma­dığını kontrol etmek isteyecektir. Siz de bu düzeylerin çok yüksek olup olmadığını merak edeceksiniz. Ancak, doktorunuz, size yüksek ilaç seviyelerinden kaynaklanan bulguları açıklaya­caktır. Gebeliğiniz sırasında, antiepileptik ilaç seviyenizde bir değişiklik yapılmamış olsa da loğusalık döneminde, bu seviye artırılabilecektir. Bu nedenle hekiminizi düzenli olarak görmeniz önemlidir.