UYARICI SİNYALLER

Başka sağlık problemleri de yaşayan yaşlıların, geçirdiği nöbetlerden pek çoğu, özel bir tedaviye gerek kalmaksızın normal biçimde sonlanır. Ancak, hasta ilk nöbetini geçirdiğinde tıbbi destek almalıdır. Takip eden diğer nöbetlerde ise genellikle bu yardıma ihtiyaç duyulmayabilir. Yine de, daha ciddi problemlerin ortaya çıkması mümkündür. Aşağıda belirtilen birkaç yolu kullanarak, problemleri tespit edebilirsiniz.

Geçen zamanı izleyin: Konvülsif titreme veya tonik klonik nöbet sarsıntısı, beş dakikayı aşkın bir süredir devam ediyorsa ve duracak gibi gözükmüyorsa ve 1. nöbetin hemen ardından 2. bir nöbet daha geldiyse, ambulans çağırın.

Doktorların, "status epilepticus" olarak adlandırdığı durmayan nöbetler, yaşlı insanlar için oldukça tehlikelidir ve tıbbi yardım gerektirir.

Takip eden yaralanmaları kontrol edin. Nöbet geçiren  yaşlılar, kemiklerini kırabilirler. Bu nedenle nöbetten hemen sonra bir yaralanmanın olup olmadığını kontrol edin.

Nöbet sonrası baş ağrısı çok yaygındır. Ancak, hastanın daha önce pek karşılaşmadığı şiddette bir baş ağrısı hissedip hissetmediğini kontrol edin.

Eğer nöbetten sonra sık nefes alıp verme devam ediyorsa, göğüs ağrısı veya olağan dışı bir ağrı hissediliyorsa ya da bilinç birkaç dakika geçtiği halde geri gelmiyorsa, yardım isteyin.

Nöbet ve bilinç bulanıklığı dönemleri bir saati aşkın bir süredir devam ediyorsa bir şeyler yanlış gidiyor demektir. Eğer nöbetleri olan ancak akıl hastalığı bulunmayan yaşlı bir kimse bilinç bulanıklığı, dalgınlık yaşıyor, bilinç gidip geliyor ve huzursuz saldırgan halleri oluyor, arada normale dönüyorsa bu durumda normal değildir. Mutlaka hastaneye kaldırılmalıdır.

EPİLEPSİNİN NEDENLERİ

Kimi zaman, bir kişinin nöbet geçirmesi için belirli bir neden olmayabilir.

Herhangi bir travma veya kaza sonucu beynin darbe alması, beyin enfeksiyonlarının yarattığı etki, menenjit, ensefalit, genetik durum veya metabolizmadaki değişiklikler, epilepsinin tanımlanmış nedenleri arasında sayılabilir.

Yaşlı insanlarda, bu tip etkenlerin dışında yaşa bağlı oluşan fiziksel değişiklikler de nöbetlere sebep olabilir.

Felç, ileri yaşlarda çok sık karşılaşılan bir nöbet sebebidir, insanlar yaşlandıkça, damarlar daralabilir veya tıkanabilir, bu nedenle kan ve oksijen beyinde rahatça dağılamayabilir. Böylelikle oluşacak hasar, nöbetlere neden olabilir. Diğer bir felç çeşidi olan beyin kanaması, sonradan kişide nöbet gibi izler bırakabilir.

Kalp krizi, beyindeki oksijeni geçici olarak keser ve benzer bir felce sebep olur.

Diğer hastalıklar, Alzheimer hastalığı ya da diğer beyin rahatsızlıkları beynin yapısını değiştirir ve nöbetlere sebebiyet verebilir. Böbrek, karaciğer hastalıklarına bağlı komplikasyonlar, alkol bağımlılığı ve hatta diyabet, ileriki yıllarda, kişilerin nöbet geçirme riskini artırır.

Beyin tümörleri, nöbetlere sebep olabilir. Eğer tümör ameliyat ile çıkarılabilirse, nöbet de durabilir.

Ameliyat: Nadiren beyin ameliyatları, ileride nöbetlere yol açabilir.

Yaşlı bir insanda görülen epilepsi, yatışma dönemindeki bir rahatsızlığın tekrar ortaya çıkışının işareti olabileceği gibi hayat boyu süren bir sorununun devamlılığına da işaret ediyor olabilir.

Eğer kişi, çok uzun zamandır epilepsi hastası ise, 65-70 yaşına geldiğinde tedavisinin doktoru tarafından tekrar düzenlenmesi iyi olabilir.

ZİHİNSEL UYANIKLIK, RUH HALİ, HAFIZA

Yaşlanmaya bağlı olarak kişinin düşünce sistemine ve hafızasına etki eden pek çok hastalık bulunmaktadır.

Epilepsi hastası bir yaşlı, olağan dışı bir şekilde depresif, şaşkın ise ve hafıza problemi yaşıyorsa bu durum başka birtakım sebeplerle açıklanabilir.

Zehirlenme: Eğer verilen ilacın seviyesi kanda çok yükselirse, bu tarz değişikliklere sebep olabilir. Yaşlı kişilerde sıklıkla, vücudun ilacı kullanması ve vücuttan atması uzun zaman alabilir. İlacın dozunda artış yapılmadan da, kandaki seviyeler, sorun yaratacak şekilde yavaşça yükselebilir. Diğer taraftan bazı yaşlılarda daha genç kişilerde herhangi bir soruna yol açmayan dozlarda zehirlenme belirtileri görülebilir.

İlaç etkileşimi: 65 yaş ve üstü kişilerin, antiepileptik ilaçların yanı sıra başka birçok ilaç kullanmaları gerekebilir. Bu kişilerin; kan basıncı ilaçları, kan sulandırıcılar, kolesterolü düşüren ilaçlar, mide ilaçları, bronşit ilaçları, sindirim sistemi ilaçları, böbrek ilaçları, soğuk algınlığı ilaçları ve insülin kullanmaları gerekebilir.

Bu ilaçlardan bazıları epilepsi ilaçları ile birlikte kullanılabilirken, bir kısmı ters etkileşim sebebi ile epilepsi ilaçlarının alındığı dönemde kullanılamaz. Etkileşimin manası, bir ilacın kullanılan diğer ilacın etkilerini ters yönde değiştirmesidir.

ilacın yan etkilerini artırabilir veya kullanılabilirliğini azaltabilir. Öte yandan değişik kategorilerde yer alan epilepsi ilaçlan da birbirlerini olumsuz yönde etkileyebilir. Doktorunuza epilepsinizi tedavi ederken ve eczacınıza reçetenizi hazırlarken, kullandığınız diğer ilaçlan söylemeniz önemlidir. Böylece ilaç etkileşimi riski azalacaktır.

Öte yandan, kullandığınız diğer ilaçları değiştirmeye karar verdiğinizde, onları kullanmaya başlamadan önce veya sonra mutlaka doktorunuza danışarak nöbetinize etkileri hakkında bilgi edinmeniz gerekmektedir.

Duyarlılık: Yaşlı bireyler, ilaçların depresyona neden olan yan etkilerine daha açıktır ve bu nedenle davranışlarında veya ruh hallerinde değişiklik olabilir.

Tedavi sürecinde unutulmaması gereken nokta, yaşlı bir bireyin tedavi sürecine girdiği andan itibaren, herhangi bir dönemde, depresif, unutkan, sinirli, şaşkın, iştahsız, aceleci ve sürekli uykulu olabileceği gerçeğidir, ilacın etkileri, her bireyde değişik şekilde görülebilir. Gerektiği durumlarda tedavi şekli doktor tarafından kontrol edilmeli ve değiştirilme­lidir.

Tedavi süresince bu tip yan etkilerin görülmesi genellikle normal karşılanıp tedavinin bir parçası olarak görünse de, bu pek doğru bir yaklaşım değildir. Bu tip durumlarda, doktorunuza kendinizi iyi hissetmediğinizi söylemeniz gerekir ve hiç bir şekilde doktorunuza danışmadan epilepsi tedavisini bırakmayınız.

Öncelikle doktorunuzla görüşmelisiniz ve tedaviniz esnasında kullanmaya başladığınız veya bıraktığınız diğer ilaçları ona söylemelisiniz.